Çamşıh Ozanları

aliertekin mehmetalikarababa alirizayalcin fezullahcinar mahmuterdal
ali metin
aliertekin mehmetalikarababa alirizayalcin fezullahcinar mahmuterdal
YAŞAYAN OZAN VE ŞAİRLERİMİZ PDF Yazdır e-Posta
Ali Haydar Yalçın tarafından yazıldı.   
Perşembe, 02 Şubat 2012 15:12


YAŞAYAN OZAN VE ŞAİRLERİMİZ
Derleyen: Ali Haydar Yalçın

OZAN HÜSEYİN GAZİ METİN DEDE

1939 yılında Çamşıh Şahin Köyünde Mahmut Dede, Hatice Anadan dünyaya gelen sekiz kardeşten biridir. Her Çamşıh’lı ozan gibi 5-6 yaşlarında dedesi Hüseyin Ağadan kalan duvarlarında asılı sazı görüp etkilenerek saza yönelmesine sebep olmuştur. Saz çalmayı öğrendiği dönemlerde sazının düzenlemesini akrabaları Battal Karababa, Âşık Ali Metin, Mahmut Erdal, Feyzullah Çınar yapmış zaman zaman öğrenmesine de yardımcı olmuşlardır.
Önceleri akrabaları olan ozanlardan Pir Sultan Abdal, Kul Himmet, Genç Abdal, Seyit Nesimi, Âşık Veysel’in deyişlerini ve yöresinde yetişen ozanların yapıtlarını çaldı söyledi. Çevresinde ölenlere, askere gidenlere ve sevgiye yönelik yöresel şiirler yazdı. Bundan sonrasını kendi ağzından yazıyorum.
Askere gidişim, gurbete açılmam, Maden Ocaklarında çalışmam, Sendikacılık yapmam, şiirlerimin yöresellikten çıkmasına, dünyayı kucaklamasına, evrensel olmasına sebep oldu. Dostumu, düşmanımı kimin yanında yer almam gerektiğini sınıfımı tayin etti. Koyun kuzu çobanlığı yaptım. Çiftçilik yaptım, orakla ekin derdim, tırpanla ot biçtim.
Kaynım olan Ozan Feyzullah Çınar ile İstanbul’da hamallık yaptım. Askerlikten sonra Divriği Madenlerine işçi olarak girdim. Orada sendikacılık yaptım, bu konularla ilgili şiirler yazdım, orada tüm arkadaşların sevgisini ve güvenini kazandım.12 Eylül döneminde yargılandım, sorgulandım, gözaltına alındım.1991 yılında zorunlu emekli edildim. Divriği’de Divriği Kültür Derneğinin devamlı üyesiydim. Daha sonra Ankara’ya taşındım orada Pir Sultan Abdal Derneklerinde görev alıp çalıştım. Hacı Bektaş Dernekleri, Halk Ozanları Dernekleri gibi birçok derneğe üye oldum sosyal faaliyetlerde bulundum.
Ozanlığımın yanı sıra tüm şiirlerimi ve görüşlerimi içeren üç kitap yazdım. İnsan, Tanrı, Dinler ve Alevilik adlı kitabımdan dolayı D.G.M de yargılandım, kitaplarım toplatıldı ve bu yüzden 3 kasetim, bir de plağıma el kondu. Anadolu’yu bir uçtan bir uca dolaştım. Her yıl Almanya da, Fransa’da, İsviçre’de, Avusturya’da, Hollanda’da Panellere, Konserlere katıldım Cemler yaptım ve yapmaya da devam ediyorum, amacım sınıfsız, sınırsız, eşitçe paylaşımcı bir toplum yaratmaya katkıda bulunmak diye yazmıştı kitabında.
 Çamşıh’lı Ozanımız Hüseyin Gazi Metin Dede ozanlığının yanında Çamşıh dedelerinden biridir. Ünlü Ozan Mahsuni Şerif’in vefatında cenazesini kaldırarak basına yansımış modern dedelerimizdendir. Çok sayıda kitabı olan ozanımızın son çıkan kitabı Dinim sevgi kabem insan ismini taşımaktadır.
Günümüzde ozanlığını sürdüren ozanımız hemen her türden şiir yazarak besteleyip çalıp söylemektedir. Yüzlerce şiire ve esere imza atan ozanımız taşlama türünde şiirleriyle halkın dili olmaya devam etmektedir.
DARILMA CANIM DARILMA

Yalan dünya benim deyi
Kurulma canim kurulma
Kayıp oldu emmi dayı
Darılma canim darılma

Kurt koyuna komşu oldu
Başköşede yerin aldı
Oturacak yer mi kaldı
Görülme canım görülme

İyilik gitmez hoşuna
Kendini yorma boşuna
Düşme kaçanın peşine
Yorulma canım yorulma

Alırsan nasihat sana
Belki deli dersin bana
Dost deyip de her insana
Sarılma canım sarılma

Dikkat eyle gelme tuşa
Kafanı vururlar taşa
Gafil düşüp bir kalleşe
Vurulma canım vurulma

Gazi Metin sazın çalar
Arif olan sözden alır
Herkes sığarını bulur
Kırılma canım kırılma

GÖRDÜM BEN

Kurbanımı kestim Tekkeye vardım
Medet mürvet diye darına durdum
Yalvar yakar zorla kazmayı vurdum
Hüseyin Abdal zatı piri gördüm ben

Pirin divanında eli bağladık
Hizmetine geldik deyi ağladık
Söküp kefenleyip niyaz eyledik
Ebedi çürümez eri gördüm ben

Yani başındaydı pirimin eşi
Kudret kaleminde çekilmiş kaşı
Nur cemale şaşa kaldık beş kişi
Fatma Anamız sırrı gördüm ben

Duyan işitenler bir rüya sanar
Şüphe getirenin ocağı söner
Aşkı içerimde ebedi yanar
Can gözüm açıldı narı gördüm ben

Evladı talibi tekkeye gelir
Sıdk ile çağıran nasibin alır
Hüseyin Abdal diyen mahrum mu kalır
Teberi elinde nuru gördüm ben

Gazi Metin’ im Hak insanda derler
Gerçek çürümezmiş erenler pirler
Doğmuş Çamşıhında bir güneş parlar
Horasan dan gelen nuru gördüm ben

KIRKLARIN CEMİ
Kırkların cemine girmek istersen
Ele, bele, dile sahip olda gel
Hakkın cemalini görmek istersen
Ele, bele, dile sahip olda gel

Tarikatı kurdu Hz. Ali
Yola hizmet verdi Bektaşi Veli
Halkın huzurunda tartarlar seni
Ele, bele, dile sahip olda gel

Bu meydanda edep erkân la otur
İnsanlık şartını yerine getir
Gönül beytullahtır yıkmayın hatır
Ele, bele, dile sahip olda gel

Bu yol kıldan ince kılıçtan keskin
Barışır burada dargınla küskün
Suçlu suçunu söyler olmadan baskın
Ele, bele, dile sahip olda gel

Kurbanlar kesilir görgüler olur
Haram zina eden cezasını bulur
Bu cemde kararı halkımız verir
Ele, bele, dile sahip olda gel

Hüseyin Gazi’yim dönüyor çarklar
Hani bir üzümü paylaştı kırklar
Giremez bu ceme özü bozuklar
Ele, bele, dile sahip olda gel

AHTİMİ YERİNE GETİREMEDİM

Ezilen halkıma çaldım çağırdım
Olup bir araya getiremedim
Derman elindedir dedim bağırdım
Haksızlığa karşı götüremedim

İstedim ki ne ezilen ne ezen
Kavgasız dövüşsüz sağlam bir düzen
Hakkımızı yeme helalce kazan
Sömürü, soygunu bitiremedim

Zenginler fakire kuyu kazıyor
Hak ararsan solcu deyip eziyor
Hayali ihracat gemi yüzüyor
Deryanın dibine batıramadım

Gazi Metin sazı boşa çalmadı
Bin nasihat verdim birin almadı
Yönetildi yönetime gelmedi
Bir gün iktidara oturamadım.
OZAN DERVİŞ ÇINAR: 1940 yılında Çamşıh’ının Gürpınar Köyü’nde doğmuştur. Baba adı Mustafa, anne adı Meryem’dir. İlkokulu köyünde 1952 yılında bitirmiştir. Daha sonra dışarıdan ortaokul ve liseyi bitirmiştir. On altı yaşında babasının dayısının kızı İnci ile evlenmiştir. Askere gitmeden önce iki kızı olmuştur. Askerlik sonrası kamu hizmetinde görev almış, İstanbul, Malatya ve Ankara’da çalışmıştır. Eşi İnci Çınar Almanya’ya işçi olarak gitmiş, arkasından da kendisi Almanya’ya gitmiş olup belirli bir süre Almanya’da yaşamıştır. Üçü kız (Gülizar, Gülcihan, Meryem) ve iki oğlan (Metin ve Onur) olmak üzere beş çocuk babasıdır.

Saza ve söze genç yaşlarda başlamıştır. Daha ziyade ad ve soyadını bazen de sadece soyadını mahlas olarak kullanmıştır. Birçok plak ve bir de kaset doldurmuştur. İlk plağı ve çıkardığı ilk kitabının adı ‘’Seni Yaradana Kurban Olurum’’ adını taşımaktadır.
BENİ
Yeşil gözlü yâre meylimi verdim
Senelerdir oyalıyor yar beni
Yaktı ciğerimi köze dönderdi
Gün be gün eritiyor yar beni

Güzel sevdiğimi kimse duymasın
Senin de gözüne uyku girmesin
Çok güzelsin sana nazar olmasın
Yine del’eyledin bu günler beni

O yar beni sever havalı uçar
Beni gördüğünde derdini açar
Seni seven zaten kendinden geçer
Kerem gibi yakıp kül etme beni

Eğer bir tenhada bana gelmezsen
Bu verdiğin sözde yine durmazsan
Çınar’ı da beyaz döşe sarmazsan
İntizar ederim hiç sorma beni

HASAN YALÇIN: Gölören Kaygısız köyünde Aziz Ağa giller diye bilinen aileden Battal ve Güllü Yalçın’ın üç çocuğundan ilk çocuğu olarak 1943 yılında köyünde dünyaya geldi. Ailesi fakir olduğu için küçük yaşta ailesine kol kanat gerdi. İlkokulu Çamoağa'nın köyünde okudu. Uzun yıllar Çiftçilik yaptı.
 Ailesinin baskısı ile 1959 yılında 16 yaşında komşu köylerimizden Kırkgöz Köyünden İsmail ve Periza Ovacık’ın kızı Hanım ‘la evlendi. 1964 yılında Askere gitti. Sarıkamış ve Karsta Askerlik yaptı. 1966 yılında Askerlik dönüşü köyde çok az kalıp İstanbul’a çalışmaya geldi aynı yıl eşini ve çocuklarını da İstanbul’a getirdi. Şiir yazmaya küçük yaşlarda başladı. Yazdığı yüzlerce şiir‘i kaybetti. Şairimiz yazdığı Şiirlerini genelde serbest yazdı ve tabiat, aşk ve taşlama temalarını işledi.
Emekli olduktan sonra kış aylarını İstanbul da yaz aylarını Şarköy Mürefte’de kendi evinde yaşamını sürdürmeye devam ediyor. Çamşıh Ozanları 2 kitabında şiirleri yayımlandı.
BU DÜNYA BÖYLEDİR
Bu dünya böyledir cefa çekilir
Geçim dünyasıdır terler dökülür
Çalışıp, çabalar bostan ekilir
Onu da bir gün de sel alır gider

Tarlaya tohumu ektikten sonra
Zamanı galipte biçtikten sonra
Hasadı harmanda ezdikten sonra
Derlemeye yakın yel alır gider

Dost akraba çağırırsın düğüne
Evlenir gidersin dünya evine
Beş on çocuk yapmak senin neyine
Besler büyütürsün el alır gider

Bu dünya açmadı naçar Hasan’ı
Dalkavuklar sarmış bütün her yanı
Neyleyim yazılan böyle devranı
Susarsan hakkını kul alır gider
HÜSEYİN KARAKOÇ: 1963 yılında Çamşıh’ı Ağın Gözecik "Mamo ağa" köyünde doğdu. İlk ve ortaokulun bir bölümünü köyde okudu. Ortaokul 3. sınıfa geçtiğinde babası (Veli Karakoç)  daha iyi bir eğitim alması vesilesiyle eşi ve çocuklarını alıp, 1979 yılında Ankara’ya göçtü. Ozanımız saza başlamasını şöyle anlatıyor.
 “Komşumuz olan Şirin yenge (Mahmut Erdalın Eşi)ozanın sazını vererek,” al bu saz sende dursun” dedi. Dünyalar benim olmuştu. Ben sazla ilk defa tanışıyordum yaklaşık 14 yaşlarında bu tanışıklığı edindim ve kendi kendime gece gündüz çalışarak gönlümde olan bağlama heyecanı ile azda olsa başardım.”
Ozanımız o gün bu gün türkülerini kendi yazar besteler ve halka sunmaktan onur duyur. Yapıtları Radyo ve TV ‘lerde zaman zaman yayınlanıyor. Eşi ile birlikte sahne alıyor dost gecelerinde, özel günlerinde türkü söylüyorlar. Çamşıh’ı çok seven Hüseyin her yaz ailesi ile Çamşıh Halk Ozanları Festivali’ne katılıp hem sanatını icra ediyor hem tatilini yapıyor. Çamşıh ozanları 2 kitabında şiirleri yayımlanmıştır.


ALİ SÖNMEZ: İbrahim ve Döndü Sönmez'in oğlu olarak 01.Mart.1957 yılında Çamşıh Çamoağa köyünde dünyaya geldi. İlk Okulu Çamoağa “Gürpınar” köyünde okuduktan sonra devlet yatılı okulu olan o zamanki adıyla, Sivas Yıldızeli Pamuk Pınar İlk Öğretmen Okuluna sınavla girdi. Daha sonraları bu okulun özellikleri değiştirildi, Öğretmen Lisesi adını aldı. Yani öğretmen olacağım diye hevesle gittiği okuldan düz Lise mezunu olarak çıktı. Bu durum Ali’nin Hayallerini yıkmıştı ama yapacak şey yoktu.
Her Çamşıh’lı gibi Ali de saz çalmayı kendi çabası ile öğrendi. Boş zamanlarında şiir yazıp beste yaparak köyünde yaşamayı sürdürüyor. Şiirlerinde gurbet, tabiat, aşk zaman zaman da taşlama temalarını kullandı. Çamşıh ağzı türkü söyleyen genç ozanlar arasında önlerde olan Ali Sönmez’in çok sayıda eseri ve türküsü bulunmaktadır. Çamşıh ozanları 2 kitabında şiirleri yayımlanmıştır.

ZEYNEP KARABABA “sanatçı”: Çamşıhının profesyonel anlamda yetişip sanat yapan, Çamşıh türkülerini okuyan ve yayan tek bayan sanatçı olma özelliği taşıyan Zeynep Karababa Ankara’da yaşamaktadır. Biyografisini kendi sitesinden aldığım şekliyle buraya aktarıyorum.
Çocukluğum sazın, sözün, deyişlerin, duazimamların okunduğu, âşıklık geleneğinin canlı bir biçimde yaşandığı Sivas'ın Divriği ilçesine bağlı Çamşıhı yöresinde geçti. Çamşıhı, Anadolu halk kültürüne zengin katkılar sunmuş, gerek radyo repertuarına gerekse sözlü Alevi kültürüne ürünler vermiş halk ozanlarıyla tanınan bir yöredir. Türkü geleneğimizde Çamşıhı ağzı denilen özel bir söyleyiş tarzına sahiptir. Çocukluğum, babam Mehmet Ali Karababa'dan ve akrabamız olan Feyzullah Çınar'dan etkilenerek, onları dinleyerek geçti. Bu benim için ilk müzik okulu anlamını taşıyordu. Babam aynı zamanda bir Alevi dedesi olduğu için evimizde yapılan cem ve diğer dini ayinlerde birçok halk ozanını tanıma ve onlardan duazimamlar, gülbenkler dinleme imkânı buldum.
Eğer deyim yerinde ise ilk sahne tecrübesini de o dönemde edindim. Sesimi ilk defa babamın sazının tınısıyla birleşince duydum. Kendiside bir söz ustası olan, keman ve bağlama çalan dedemin yetiştirdiği babam, orta telde bağlama çalan usta bir ozandı. Sözü, sazı tanımaya başladıktan sonra bölgedeki diğer halk âşıklarına ilgi duydum; birçoğunu ziyaret edip tanımaya çalıştım. Bunlardan Âşık Ali Metin, Ozan Rehberi, Âşık Mahzuni Şerif, Muhlis Akarsu, Mahmut Erdal, Ali Kızıltuğ saygıyla andığım ozanlardandır. Ayrıca bölgemizin 'İsimsiz' halk ozanlarından Şirzade Dede ve Sefil Selim'i de tanıma imkânı bulduğum büyük söz ustalarıdır.
Ruhi Su'nun müziği ile tanışmam hayatımda bir dönüm noktası olmuştur. Müziğim, ayrıca bir teknik eğitimi de gerekli kıldığına inanarak bu yönde kendimi geliştirmek için Hacettepe Üniversite'si Devlet Konservatuarı, yarı zamanlı koro bölümüne devam ettim. Daha sonra da opera sanatçısı Besra Alaca'dan şan eğitimi aldım.
Bu genç kardeşimiz Ozan Mehmet Ali Karababanın kızı ve ozanlarımızın çok yakın akrabası olması içindir ki türküleri profesyonelce icra edişi ve Çamşıhta sesiyle duruşuyla Çamşıh kültürünü ve türkü geleneğini yaşatan tek bayan sanatçımız olması biz Çamşıhlılara sevinç vermektedir.
Yaptığı Albümleri
YAZ BAHAR ALBÜMÜ  “çamşıh türküleri”
Bu gün yardan haber geldi
Bulut kat kat olmuş
Çamşıhı’na vardım
Derdim çoktur hangisine yanayım
Eğildim bir dolu içtim
Ekin idim oldum harman
Hele gel gel
Mendil oyaladım
Seher yeli
Vay Canım
Zara yolu



GÜL YÜZLÜM ALBÜMÜ “kısmen Çamşıh türküsü”

o1 - Gü Yüzlü Sultanım
o2 - Canlar
o3 - Ela Gözlüm
o4 - Dağlar
o5 - Latife
o6 - İnsan Kısım Kısım
o7 - Kınamayın Beni Hakkı Sevenler
o8 - Ali Ali Diye
o9 - Yüce Dağda Pınar Olsan
1o - Turna Semahı
11 - Yaz Bahar Ayları


ÇAMŞIH TÜRKÜLERİ ALBÜMÜ 2011

1.    Aktı gözyaşlarım boşu boşuna
2.    Sakın ey sevdiğim kalbi karadan
3.    Ağgül seni camekânda görmüşler
4.    Kurban olam gözlerinin içine
5.    Mahmud’a ağıt---Bana gül diyorlar
6.    Öldüğümü bir soran olursa
7.    Hak nasip eylese
8.    Bu dünya’ya geldim etmedim seyran
9.    Göçün yüklemiş gider
10.    Leyla Leyla
11.    Aşağıdan gelir yârim harınan


OZAN, SANATÇI VE ŞAİRLERİMİZİN LİSTESİ  “Çamşıh ozanları 2 kitabından”

ABİDİN YILDIRIM ŞAİR
ALİ SÖNMEZ OZAN VE ŞAİR
ALİ YALÇIN OZAN VE ŞAİR
CEMAL YALÇIN SANATÇI VE ŞAİR
GAMBER IŞIK ŞAİR
GAZİ ORHAN TÜRKYILMAZ ŞAİR
HACI YILDIRIM ŞAİR
HACI İBRAHİM KARABABA ŞAİR
HASAN ALİ DURGUN ŞAİR
HASAN HÜSEYİN KOÇ SANATÇI VE ŞAİR
HAYDAR ERDEN ŞAİR
HÜSEYİN KARAKOÇ OZAN VE ŞAİR
HÜSEYİN ŞAHİN ŞAİR
HÜSEYİN YALÇIN ŞAİR
HÜSEYİN POLAT ŞAİR
İBRAHİM HAKKI ŞAHİN ŞAİR
İLYAS YILDIRIM SANATÇI VE ŞAİR
İLYAS ŞİMŞEK ŞAİR
İSMAİL ÇINAR ŞAİR
İSMAİL METİN ŞAİR
MEHMET ALİ IŞIK ŞAİR
MEHMET YALÇIN SANATÇI VE ŞAİR
MEHMET KARABUDAK SANATÇI VE ŞAİR
MİNE KARAKOÇ ŞAİR
MURAT METİN SANATÇI VE ŞAİR
MUSTAFA TOPRAK ŞAİR
SADIK METİN ŞAİR
SEVİM YILDIRIM ŞAİR
SÜLEYMAN KARAKUŞ SANATÇI VE ŞAİR
SÜLEYMAN TOPRAK ŞAİR
VELİ METİN ŞAİR
YUSUF ERDOĞAN ŞAİR

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile